Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15 là mức thuế 10% áp dụng cho thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú, trên phần giá trị tài sản vượt trên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh, có hiệu lực từ 01/07/2026. Đây là điều chỉnh quan trọng nhằm chống thất thu và quản lý tài sản hiệu quả hơn.

Ông bà ta thường nói: "Của cải vật chất là phù du, chỉ có tình thân gia tộc mới là vĩnh cửu". Thế nhưng, trong bối cảnh kinh tế hiện đại, việc chuyển giao "của cải" lại đang trở thành một bài toán đau đầu, đặc biệt khi Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Điều này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cách các gia tộc Việt Nam phải nhìn nhận và quản lý tài sản thừa kế của mình. Tại Cú Thông Thái, chúng tôi nhận thấy nhiều gia đình vẫn còn mơ hồ về những thay đổi này, và đó là lý do chúng ta cần một cuộc trò chuyện thẳng thắn.

🦉 Cú nhận xét: Sự thay đổi về chính sách thuế thừa kế không chỉ là một quy định pháp luật khô khan, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh cho các gia đình Việt về tầm quan trọng của việc lập kế hoạch tài chính liên thế hệ. Đừng để gia sản cả đời gây dựng lại bị xói mòn chỉ vì thiếu thông tin.

Luật 109/2025: Phát Súng Thay Đổi Cuộc Chơi Thừa Kế Việt

Từ ngày 01/07/2026, một kỷ nguyên mới về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sẽ mở ra, với Luật 109/2025/QH15 thay thế Luật TNCN 2007. Đây không chỉ là một sự thay đổi nhỏ mà là một cuộc "đại tu" hệ thống thuế, nhằm phù hợp với bối cảnh tài sản của người dân ngày càng tăng và đa dạng hóa, từ bất động sản, cổ phiếu đến tài sản số. Trong đó, thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng đã được làm rõ hơn về ngưỡng và cách tính, hướng tới việc chống thất thu và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Theo chuyên gia Cú Thông Thái từ Cú Thông Thái — Gia Tộc.

Cụ thể, Điều 18 Luật 109/2025/QH15 quy định rõ ràng: thuế suất 10% sẽ áp dụng cho thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú. Điều đáng chú ý là thu nhập tính thuế sẽ là phần giá trị tài sản thừa kế vượt trên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh. Ngay cả cá nhân không cư trú nhận thừa kế tại Việt Nam cũng chịu mức thuế tương tự. Điều này có nghĩa là, nếu ông bà để lại một căn nhà trị giá 5 tỷ đồng cho con cháu, phần giá trị vượt 20 triệu đồng sẽ chịu thuế 10%. Con số này, bạn thử tính xem, không hề nhỏ chút nào.

Theo bản tin chuyên môn của Forvis Mazars Việt Nam, Luật 109/2025/QH15 điều chỉnh nhiều quy định về người nộp thuế, thu nhập chịu thuế, thu nhập được miễn thuế, giảm thuế và căn cứ tính thuế TNCN. Sự thay đổi này cho thấy định hướng rõ ràng của Nhà nước: thừa kế là một dạng thu nhập tăng thêm cần được quản lý và điều tiết. Đối với các gia tộc sở hữu nhiều bất động sản hoặc cổ phần trong doanh nghiệp gia đình tại các trung tâm kinh tế như TP.HCM, Bình Dương, Bắc Ninh, việc lập kế hoạch tài chính – thuế rõ ràng hơn là một yêu cầu cấp thiết. Bạn có thể tự kiểm tra ngay trên Cú Kiểm Toán: Tổng Hợp Thuế để hiểu rõ hơn về các quy định này.

Ảnh Hưởng Cụ Thể Đến Gia Tộc Việt và Bài Học Từ Thế Giới

Ở các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, phần lớn giá trị thừa kế là nhà đất. Việc áp dụng mức 10% trên giá trị vượt 20 triệu đồng khiến nhiều tài sản có giá trị lớn như nhà phố, chung cư trung – cao cấp, đất nền ngoại thành đều nằm trong diện phải tính thuế. Trước đây, nhiều gia đình có xu hướng chuyển nhượng bất động sản dưới hình thức "cho tặng" nội bộ để tối ưu chi phí thuế. Tuy nhiên, với luật mới, phương án này cần được xem xét lại kỹ lưỡng. Theo các phân tích thị trường năm 2025–2026 từ EY Việt Nam, xu hướng siết chặt quản lý thu nhập, tài sản và mở rộng căn cứ tính thuế TNCN là rõ ràng.

Hãy nhìn ra thế giới. Ở nhiều quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Anh hay Nhật Bản, thuế thừa kế (estate tax hoặc inheritance tax) đã tồn tại từ lâu với mức thuế suất có thể lên tới 40-50% hoặc cao hơn, tùy theo giá trị tài sản và mối quan hệ giữa người cho và người nhận. Chính vì vậy, các gia tộc giàu có ở những nước này đã hình thành văn hóa lập kế hoạch tài sản từ rất sớm, thông qua các công cụ pháp lý phức tạp như Trust (ủy thác tài sản) hay Family Holding (công ty holding gia đình). Đây là những cấu trúc giúp bảo vệ tài sản khỏi thuế, tranh chấp, và đảm bảo sự thịnh vượng qua nhiều thế hệ.

Ví dụ, gia tộc Rockefeller ở Mỹ đã sử dụng Trust từ hàng thế kỷ trước để chuyển giao tài sản khổng lồ mà không bị phân mảnh hay chịu gánh nặng thuế quá lớn. Họ coi việc lập kế hoạch tài sản là một phần không thể thiếu của quản trị gia tộc. Ở Việt Nam, dù mức thuế 10% còn thấp hơn so với quốc tế, nhưng đây là dấu hiệu cho thấy chúng ta đang tiệm cận với thông lệ toàn cầu. Các gia đình Việt cần thay đổi tư duy, coi thừa kế không chỉ là vấn đề tình cảm mà còn là một bài toán tài chính – thuế phức tạp.

Để giúp bạn hình dung rõ hơn, hãy xem bảng so sánh dưới đây về các phương pháp chuyển giao tài sản phổ biến:

Hành Động Cụ Thể Để Bảo Vệ Tài Sản Gia Tộc Của Bạn

Trước những thay đổi lớn về chính sách thuế, việc chủ động lập kế hoạch là chìa khóa để bảo vệ gia sản khỏi bị xói mòn. Đây là ba bước hành động cụ thể mà Ông Chú Vĩ Mô muốn gửi gắm đến các gia đình Việt:

1. Đánh Giá Lại Toàn Bộ Cấu Trúc Tài Sản Hiện Tại

Bạn không thể bảo vệ thứ bạn không hiểu rõ. Hãy bắt đầu bằng cách liệt kê và định giá toàn bộ tài sản của gia tộc: bất động sản, tiền gửi, cổ phiếu, vốn góp doanh nghiệp, tài sản số... Sau đó, đánh giá cách thức tài sản đang được sở hữu (tên cá nhân, đồng sở hữu, công ty...). Việc này giúp bạn có cái nhìn tổng quan về khối tài sản và những rủi ro tiềm ẩn. Chẳng hạn, một căn nhà trị giá hàng chục tỷ đồng ở quận 1, TP.HCM, nếu chuyển giao dưới dạng thừa kế sẽ phát sinh nghĩa vụ thuế đáng kể.

Đặc biệt, cần làm rõ pháp lý và chứng từ tài sản: để xác định chính xác giá trị tính thuế thừa kế, gia đình phải có đầy đủ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà, hợp đồng góp vốn, biên bản định giá… Điều này giúp tránh tranh chấp và rủi ro bị ấn định thuế không có lợi. Đây cũng là lúc bạn nên xem xét về Điểm Sức Khỏe Tài Chính của gia đình mình để có cái nhìn tổng thể hơn.

2. Lập Kế Hoạch Chuyển Giao Tài Sản Liên Thế Hệ Sớm Nhất Có Thể

Đừng đợi đến lúc có biến cố mới bắt đầu suy nghĩ. Việc lập kế hoạch chuyển giao tài sản sớm giúp bạn có nhiều lựa chọn và thời gian để tối ưu hóa. Các chuyên gia thuế dự báo, việc áp dụng ổn định thuế thừa kế 10% sẽ thúc đẩy xu hướng lập kế hoạch chuyển giao tài sản sớm, ví dụ như phân chia tài sản từng phần, lập quỹ gia đình, chuyển nhượng vốn trong công ty gia đình. Bạn có thể cân nhắc giữa việc tặng cho, di chúc, hay thậm chí là thành lập các cấu trúc phức tạp hơn như Family Holding hoặc Trust tùy theo quy mô và mục tiêu của gia tộc.

Tận dụng chính sách giảm trừ và miễn, giảm thuế khác: dù thuế thừa kế hiện tại không có nhiều khoản giảm trừ trực tiếp, nhưng tổng nghĩa vụ thuế TNCN của mỗi cá nhân vẫn chịu ảnh hưởng bởi giảm trừ gia cảnh, chi phí y tế (đề xuất từ 20-23 triệu đồng/năm), giáo dục (đề xuất từ 21-24 triệu đồng/năm), các khoản miễn thuế… theo Luật 109/2025 và nghị định hướng dẫn. Hãy tham vấn chuyên gia để tận dụng tối đa những ưu đãi này.

3. Tìm Kiếm Tư Vấn Chuyên Nghiệp và Sử Dụng Công Cụ Hỗ Trợ

Thế giới tài chính và pháp lý ngày càng phức tạp, đặc biệt với những thay đổi chính sách liên tục. Việc tự mình tìm hiểu có thể dẫn đến những sai sót đáng tiếc. Hãy làm việc với các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, Techcombank đang phát triển dịch vụ quản lý tài sản, hoặc các công ty luật, công ty tư vấn thuế uy tín. Họ sẽ giúp bạn xây dựng một chiến lược chuyển giao tài sản phù hợp với đặc thù gia tộc và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế trong khuôn khổ pháp luật. Các gia đình có tài sản lớn tại TP.HCM, Hà Nội có thể hưởng lợi rất nhiều từ những dịch vụ này.

Ngoài ra, đừng quên sử dụng các công cụ hỗ trợ từ Cú Thông Thái. Ví dụ, công cụ Sandwich Score có thể giúp bạn đánh giá gánh nặng tài chính khi phải chăm sóc cả cha mẹ già và con nhỏ, từ đó điều chỉnh kế hoạch tài sản cho phù hợp. Hay công cụ Khoảng Trống 20 Năm sẽ giúp bạn dự phóng những giai đoạn thiếu hụt tài chính, để có thể chuẩn bị sẵn sàng cho các thế hệ kế cận.

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15 là một cột mốc quan trọng, yêu cầu các gia đình Việt Nam phải nhìn nhận nghiêm túc hơn về việc quản lý và chuyển giao tài sản. Thuế suất 10% trên phần giá trị thừa kế vượt 20 triệu đồng là một con số đáng để chúng ta phải tính toán kỹ lưỡng. Đừng để những giá trị truyền thống về tình thân bị lu mờ bởi những gánh nặng tài chính không đáng có. Hãy chủ động, tìm hiểu và hành động ngay hôm nay để bảo vệ gia sản, đảm bảo một tương lai thịnh vượng cho các thế hệ con cháu.

Tìm hiểu thêm về quản lý tài sản gia tộc tại vimo.cuthongthai.vn/tai-san/gia-toc